10 OCAK



1863- Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun ''Metropolitan'' adı verilen ilk hattı açıldı.
1898- İspanyol-Amerikan savaşı sonrası Küba, 10 Ocak 1898'de, İspanya’dan bağımsızlığını kazandı.
1900- Dünya Şampiyonu, Pehlivan Kara Ahmet, "Şampiyonlar Şampiyonu" ünvanını aldı.
1901- İlkNobelödülleri verildi.
1920- Milletler Cemiyeti kuruldu. Amerika Birleşik Devletleri cemiyete katılmadı.
1921- 1. İnönü Zaferi.
(( Albay İsmet Bey komutasındaki Türkiye Büyük Millet Meclisi ordusu, işgalci Yunan ordusu ile, İnönü'de karşı karşıya geldiler. Yunan ordusu yenildi. Zaferin ardından, Albay İsmet Bey, 1 Mart 1921'de generalliğe terfi ettirildi; TBMM Hükümeti'nin uluslararası itibarı da hızla yükseldi. ))
1926- Heyet-i Fesadiye davası sonuçlandı.
(( Aslında üç ayrı dava söz konusuydu. Çerkes Ethem'in Kuva-yı Seyyaresi'nin Bolşevik Taburu Komutanı İsmail Hakkı Bey; boşandığı eşini öldürten Miralay Osman; Kürt isyanıyla birlikte Ankara muhitinde bir isyan hareketi giriştiği gerekçesiyle Kırşehir Milletvekili Rıza Bey idama mahkûm oldu. ))
1926- Alman sinema yönetmeni Fritz Lang'ın Metropolis adlı filmi gösterime girdi.
1933- İspanya'da ayaklanmalar yaygınlaştı; sıkıyönetim ilan edildi.
1940- Pierre Louys'in Afrodit adlı kitabıyla ilgili davaya başlandı. Kitap müstehcenlikle suçlanıyordu.
1944- Nuri Demirağ'ın fabrikasında üretilen yolcu uçağının uçuş tecrübesi Yeşilköy'de yapıldı.
1945- Anayasa dilinde yeni Türkçe kelimelerin kullanılması kabul edildi.
1945- Teşrinevvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani aylarının adları, Ekim, Kasım, Aralık ve Ocak olarak değiştirildi.
1946- Gazeteciler Cemiyeti (Ankara) kuruldu
1947- Demokrat Parti 1. Kongresi'nde "Hürriyet Misakı" kabul edildi.
( Raporda Anayasa'ya aykırı yasaların kaldırılması, Anayasa'nın tam olarak uygulanması, yeni seçim yasası hazırlanması ve cumhurbaşkanlığı ile parti genel başkanlığının birbirinden ayrılması isteniyordu. )
1961- Basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı kanunun yürürlüğe girdi. Bu yasayı protesto eden gazete sahipleri 3 gün süreyle gazete çıkarmama kararı aldılar.
1961- Çalışan Gazeteciler Bayramı kutlanmaya başladı.
1964- Martin Luther KingNobelBarış Ödülü'nü aldı.
1968- Ankara'da Dördüncü Sanayi Kongresi toplandı. Kongre'de "yabancı sermaye" konusu tartışıldı.
1969- Singer'in Kartal Cevizli'deki Dikiş Makineleri Fabrikası, burada çalışmakta olan 450 işçi tarafından işgal edildi.
1971- 500'ü aşkın mülki amir hükümeti protesto için eylem kararı aldı. Başbakan Süleyman Demirel bu nedenle bir genelge yayımladı. "Direnişe geçen memurlar suç işliyor" dedi.
1972- Askeri Yargıtay Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idamını onayladı.
1975- İstanbul'da hızı saatte 107 kilometreyi bulan fırtınada iki kişi öldü.
1978- Bülent Ecevit başkanlığında kurulan yeni hükümet, işçi ve memur maaşlarının arttırılmasını, asgari geçim indiriminin yükseltilmesini ve asgari ücretin vergi dışı bırakılmasını kararlaştırdı.
1978- Başbakan Bülent Ecevit "Ekonomide ve devlet yapısında bir enkaz devralmış durumdayız" dedi.
1983- Arjantin'de askeri rejim sona erdi
1984- Kürtaj yasallaştı.
1984- Sıkıyönetim Askeri mahkemesinde yargılanan MHP Genel Başkanı Alpaslan Türkeş'in tahliye istemi 21. kez reddedildi.
1985- Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'nda (TRT) "anı, devrim, özgürlük, ulus" gibi 205 sözcüğün kullanılması yasaklandı. Bu sözcüklerin "Türkçe'nin yapı ve işleyişine ters düştüğü" ileri sürüldü.
1987- Sedat Simavi Basın ÖdülüUğur Mumcu'ya verildi.
1988- Türkiye'de ilk karaciğer nakli ameliyatı yapıldı. Ameliyatı, Ankara Hacettepe Üniversitesi'nden Prof.Dr. Mehmet Haberal gerçekleştirdi.
1988- Yurtdışında basılan 440 yayının ülkeye girmesi yasaklandı.
1989- Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık Muhabirleri Derneği kuruldu.
1992- "32. Gün" programı, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu tarafından yayından kaldırıldı. Yapımcı Mehmet Ali Birand'la anlaşma feshedildi.
1994- Yaser Arafat, Shimon Perez ve Yitzhak RabinNobelBarış Ödülü'nü aldılar.
1995- The Marmara Oteli pastanesinin 30 Aralık 1994'te bombalanması sırasında ağır yaralanarak tedavi altına alınan Cumhuriyet gazetesi sinema eleştirmeni, yazar Onat Kutlar öldü.
1999- Susurluk davası kapsamında da aranan Haluk Kırcı yakalandı. Haluk Kırcı Ankara Bahçelievler'de 7 Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi gencin öldürülmesiyle ilgili davada 7 kez idam cezası almıştı.
2000- Zapatistalar Meksika ordusu kamplarına havadan bildiri attı. Bildiride; "Asker kardeş, biliyoruzki yoksulluk yüzünden hayatlarını pazarlamak zorunda kaldın. Sen Zedillo'yu ve bir avuç sömürücüyü koruyorsun. Kardeşim senin gibi bende yoksulum. Bizse kendi hayatlarımızı ve seninkini özgürleştirmek için onunla savaşıyoruz" yazıyordu.
2001- 1992-95 Bosna savaşında Sırp liderliğinin üçüncü ismi olan, savaş sonrası Batı yanlısı görünüm çizip Bosna Sırp Devlet Başkanlığı yürüten Bilyana Plavsiç, Lahey Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'ne teslim oldu. Lahey'de yargılanan ilk Sırp yetkili olan Plavsiç soykırım ve insanlığa karşı suç işlemekle itham ediliyor. Bir Müslüman cesedine basa
2002- ABD Afganistanda esir aldığı Taliban ve Kaide üyelerini Küba'daki ABD üssü Guantanamo'ya götürmeye başladı.
2002- İstanbul Milletvekili Rıdvan Budak hakkında DSP Merkez Disiplin Kurulu tarafından, partiden kesin ihraç kararı verildi.
2002- Stanford Üniversitesi insan embriyosu klonlayacağını açıkladı.
2002- Kuzey Kore'den gelen Scud füzeleri taşıyan bir gemi Umman denizinde İspanyol donanması tarafından durduruldu.
2003- İranlı Şirin Ebadi, Nobel Barış Ödülü'nü alan ilk müslüman kadın oldu.
2003- Yayıncılar Birliği hazırladığı raporla, 2002'de 38 yayınevinden, 57 yazarın 77 kitabının yasaklandığını açıkladı.
2004- BBC'de "Kilroy Show" adıyla program sunan Robert Kilroy-Silk,Araplarla ilgili ırkçı ifadeler içeren makalesi nedeniyle işten atıldı."Araplar, medeniyete hiçbir katkıları olmayan intihar bombacısı, kol bacak kesen kadın düşmanı" yazmıştı.
2005- Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, "Afyon İlinin Adının Afyonkarahisar Olarak Değiştirilmesi Hakkındaki Kanun"u onayladı.
2005- Ukrayna'da seçimlere usülsüzlük karıştığını iddia eden binlerce Yuşçenko taraftarının protestoları sonucunda Seçim Komisyonu, Yuşçenko'yu seçimlerin galibi ilan etti.
2006- İsrail ordusu, havakuvvetlerinde pilot olmak için orduya başvuran Müslüman Arap gencin talebini reddetti. Pilot yerine paraşütçü olması tavsiye edildi.
2009- Ünlü şair Nazım Hikmet’in Türk vatandaşlığından çıkarılmasına ilişkin kararın yürürlükten kaldırılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı.



10 Ocak – Doğanlar

1804- Carl Gustav Jacob Jacobi, Alman matematikçi (ö. 1851)
1822- César Franck, Fransız besteci (ö. 1890)
1830- Emily Dickinson, ABD'li şair (ö. 1886)
1913- 1969-89 arasında Çekoslovakya lideri olan Slovak Komünist Gustav Husak.
1945- 1960'lardan bu yana rock ve pop dünyasını sürükleyen eserleri seslendiren ve besteleyen İngiliz şarkıcı ve besteci Rod Stewart.
1960- Kenneth Branagh, İngiliz yönetmen
1980- Sarah Chang, Koreli-Amerikalı keman virtüözü



10 Ocak – Ölenler

1198- İbn Rüşt, Endülüslü-Arap felsefeci ve hekim (d. 1126)
1896- Alfred Nobel, dinamitin mucidi İsveçli kimyacı (d. 1833)
1905- Paris Komünü'nün önde gelen kadın militanlarından anarşist Louise Michel.
1936- Luigi Pirandello, İtalyan yazar,NobelEdebiyat Ödülü sahibi (d. 1867)
1945- Yazar Osman Cemal Kargılı.
1959- Eski İçişleri Bakanı Şükrü Kaya.
1968- Kurtuluş Savaşı komutanlarından Ali Fuat Cebesoy.
1995- The Marmara Oteli pastanesinin 30 Aralık 1994'te bombalanması sırasında ağır yaralanarak tedavi altına alınan Cumhuriyet gazetesi sinema eleştirmeni, yazar Onat Kutlar öldü.
2000- Emekli Büyükelçi Semih Günver, 93 yaşında Ankara'da öldü.
2001- Şair; roman, öykü, tiyatro yazarı Necati Cumalı, 80 yaşında. "Boş Beşik", "Susuz Yaz", "Mine", "Tutku", "Adı Vasfiye" gibi pek çok eseri filme çekildi.
2006- Augusto Pinochet, Şili diktatör (d. 1915)
2007- Erhan Bener, Türk yazar (d. 1929)