Devletçilik:

Devletçilik, Türkiye’nin en kısa zamanda kalkınması için özellikle ekonomik alanda fertlerin yapamayacağı bazı işleri devletin üzerine alması esasına dayanır.
Atatürkçü devletçilik anlayışı herhangi bir doktrine bağlı olmaksızın bizim ihtiyaçlarımızdan doğmuş bir ilkeyi simgelemektedir. Bu anlayışın, her İktisadî faaliyeti yalnız devletin uğraşı alanı sayan zihniyet ve yollarla hiçbir ilgisi yoktur. Aksine, bu uygulamada kişisel faaliyet, ekonomik ilerlemenin esas kaynağı olarak kabul ediliyordu. Çünkü fertlerin her görüş noktasından olduğu gibi bilhassa ekonomik sahadaki hürriyet ve teşebbüsleri önünde devletin kendi faaliyetleri ile bir engel meydana getirmemesi, demokrasi prensibinin en mühim esası idi. Ancak ferdî gelişimin mâni karşısında kalmaya başladığı noktada devlet faaliyetinin sınırı başlamalıydı.
Atatürk bu ilkeyi şu şekilde açıklamaktadır: “Türkiye’nin tatbik ettiği devletçilik sistemi, on dokuzuncu asırdan beri sosyalizm nazariyecilerinin ileri sürdükleri fikirlerden alınarak tercüme edilmiş bir sistem değildir. Bu Türkiye’nin ihtiyaçlarından doğmuş, Türkiye’ye has bir sistemdir. Devletçiliğin bizce manası şudur: Fertlerin hususi teşebbüslerini ve faaliyetlerini esas tutmak; fakat büyük bir milletin bütün ihtiyaçlarını ve birçok şeylerin yapılmadığını göz önünde tutarak, memleket ekonomisini devletin eline almak.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Türk vatanında asırlardan beri ferdî ve hususî teşebbüslerle yapılamamış olan şeyleri bir an evvel yapmak istedi ve kısa bir zamanda yapmaya muvaffak oldu. Bizim takip ettiğimiz bu yol, görüldüğü gibi, liberalizm’den başka bir yoldur”.
Görülüyor ki, Türk İnkılâbı’nın devletçilik anlayışı, ekonomi siyasetinde devleti yapıcı ve idareci olduğu kadar düzenleyici bir birlik unsuru kabul etmektedir. Bu anlayışta, devlet müdahalesinden ziyade, ekonomiyi fert ve devlet el ele geliştirmek, mümkün olduğu kadar az zaman içinde milleti refaha ve memleketi bayındır hale getirmek için, milletin umumî ve yüksek menfaatlerinin gerektirdiği işlerde, özellikle İktisadî sahada devleti alâkadar kılmak söz konusudur, içinde bulunulan hal ve şartlara göre, ferdî teşebbüsün yanı sıra kamu yararının söz konusu olduğu alanlarda devlete de ödev yükleyen Atatürkçü devletçilik ilkesi, İktisadî alanda bugün “karma ekonomi” kavramıyla ifade edilmektedir.